การสอนเรื่องแสง ม.2

[nopadol]

ผมได้เอาวิทยาศาสตร์ ม.2 มาอ่านเพื่อสอนหนังสือลูก ดังนี้

ก่อนอื่นต้องจำกฎ 9 ข้อ เหล่านี้ให้ได้ก่อน

1.รัศมีความโค้ง R  คือ  ความยาว 2 เท่าของ ความยาวโฟกัสF

R= 2F หรือ  F = R/2

2.จำสูตร 3 สูตร
2.1  1/F = 1/U+1/V      U เป็นระยะวัตถุ เป็น + เสมอ ,  V เป็นระยะภาพ ภาพเสมือน เป็น -    ภาพจริง เป็น +
2.2  m= V/U = I/O      m เป็นกำลังขยาย ภาพ จริงเป็น + ภาพเสมือนเป็น -  , I เป็นขนาดภาพ ถ้าเล็กกว่า วัตถุ 2 เท่า ได้ I=1/2, วัตถุใหญ่กว่าวัตถุเป็น 2 เท่า I=2 ,O เป็นขนาดวัตถุ
2.3  F=Um/(1+m) = V/(1+m)

3.ภาพเสมือน เอาฉากรับไม่ได้ ต้องหัวตั้ง   ภาพจริง หัวหลับ เอาฉากรับได้ (หมายถึงหักเห ครั้งเดียว อย่าสับสนกับกล้องโทรทรรศน์)

4.(เลนส์นูน และ กระจกเว้า)  F เป็นบวก  เกิดได้ภาพ จริง และภาพเสมือน  ,  (เลนส์เว้า และ กระจกนูน)  F เป็นลบ เกิดภาพเสมือนได้อย่างเดียว

5ภาพเสมือนที่เกิดจาก กลุ่ม(เลนส์นูนและกระจกเว้า) จะมีขนาดใหญ่กว่า วัตถุ  , ภาพเสมือน ที่เกิดจากกลุ่ม (เลนส์เว้า และ กระจกนูน) จะมีขนาดเล็กกว่าวัตถุ

6.ภาพจริงที่เกิดจากกลุ่ม (เลนส์นูนและกระจกเว้า) จะมีขนาดใหญ่ หรือเล็กกว่า วัตถุ ก็ได้ ขึ้นอยู่ กับระยะที่วาง วัตถุ

การจำ จำแบบนี้
6.1   วัตถุ อยู่ระยะ อนันต์  เกิด ภาพจริง เล็กมาก ที่จุด โฟกัส F


6.2   วัตถุอยู่ที่ระยะ 2F    เกิด ภาพจริง ขนาดเท่าวัตถุ ที่ จุด 2F

6.3  ถ้าวัตถุ อยู่ระยะ  อนันต์ ถึง 2F  เกิดภาพจริง  ขนาดเล้กกว่า วัตถุ (ดูจาก 6.1 กับ 6.2 ) ที่ระยะ F กับ 2F

6.4   วัตถุอยู่ที่ ระยะ F   เกิดภาพจริง ขนาดใหญ่มาก ที่ระยะอนันต์

6.5  วัตถุ อยู่ที่ ระยะ 2F กับ F เกิดภาพจริงขนาดใหญ่กว่าวัตถุ  ที่ระยะ 2F กับ ระยะ อนันต์ (ดูจากข้อ 6.2 กับข้อ 6.4)

7.ภาพเสมือนที่เกิดจาก กลุ่ม เลน์นูนและกระจกเว้า  วัตถุ ต้องวางในระยะใกล้ๆเลนส์ ห่างไปไม่เกิน ระยะ F ภาพที่ได้มีขนาดใหญ่กว่าวัตถุ

   ภาพเสมือนที่เกิดจากกลุ่ม เลนส์เว้าและกระจกนูน วัตถุ วางในระยะไหนๆก็เป็นภาพเสมือนทั้งนั้นและ ขนาดเล็กกว่าวัตถุ

8 ภาพจริง ที่ได้จากเลนส์นูน  อยู่ฝั่งตรงข้ามวัตถุ    ภาพจริง ที่ได้จากกระจกเว้า  อยู่ฝั่งเดียวกับวัตถุ

ภาพเสมือน  ที่ได้จากเลนส์นูน  อยู่ฝั่งอยู่ฝั่งเดียวกับวัตถุ    ภาพเสมือน  ที่ได้จากจากกระจกเว้า    อยู่ฝั่งอยู่ฝั่งข้ามวัตถุ    

9 ภาพเสมือนที่ได้จาก เลนส์เว้า อยู่ฝั่งเดียวกันกับวัตถุ   ภาพเสมือนที่ได้จาก กระจกนูน  อยู่ฝั่งตรงข้ามกับวัตถุ


ครูนิจ อาหารไทย ขนมไทย แกะสลัก วิทยาศาสตร์

[nopadol]

1.จงหาชนิดและความยาวโฟกัสของกระจกซึ่งให้ภาพจริงสูง 1/3 เท่าของวัตถุเมื่อวางวัตถุที่ระยะ 15 cm จากกระจก
2.วัตถุสูง 4 cm อยู่ห่างจากเลนส์นูน 20 cm ถ้าเลนส์มีความยาวโฟกัส 12 cm จงหาชนิดของภาพ ตำแหน่ง และ ขนาด
3.วัตถุสูง 9 cm อยู่ห่างจากเลนส์เว้า ซึ่งมีค่าความยาวโฟกัส 18 cm เป็นระยะทาง 27 cm จงหา ชนิดของภาพ ตำแหน่งและขนาด

ลองทำโจทย์ ดีกว่า

ข้อ 1 เลือกใช้สูตร ข้อ 2.3 เพราะ มี ค่า m กับ F มาเกี่ยว

F= um/1+m

ภาพจริง m เป็น + สูง 1/3 ดังนั้น m =1/3
u = 15  ค่า u เป็นบวกเสมอ ลองอ่านที่ข้อ 2.1 ดู

แทนค่า ได้

F= 15*1/3 /(1+1/3) = 15/4   ได้ F มีค่าเป็น บวก อ่านข้อ 4 ดู จะได้ กระจกเว้าครับ

[nopadol]

ข้อ 2 รู้ F  รู้ u หา V

ใช้สูตร 2.1 ง่ายดี  1/f =1/u+1/v
F= 12 มีค่าเป็น บวก เพราะเลนส์นูน
u=  20  มีค่าเป็นบวกเสมอ

1/12= 1/20+1/v

1/v=1/12-1/20  V=30

ขนาดภาพ /ขนาดวัตถุ  = ระยะภาพ/ระยะวัตถุ  สูตร ข้อ 2.2

i/4=30/20     i= 6

[nopadol]

ข้อ 3 รู้ F รู้ u  ใช้สูตร เดิมแหละ  1/f=1/u+1/v

f= -18 u=27

-1/18 = 1/27+1/v
v=-54/5  ภาพเสมือนเพราะ v เป็น ลบ

ขนาดก็ สูตร m= v/u=i/o

-54/5 /(27) = i/9
i=-18/5

[nopadol]

. วางวัตถุห่างจากเลนส์นูน15เซนติเมตร เกิดภาพจริงหลังเลนส์10เซนติเมตร จงหาความยาวโฟกัสของเลนส์
    ก.  3 เซนติเมตร            ข.  6 เซนติเมตร
    ค.  8 เซนติเมตร            ง.  10 เซนติเมตร

 ระยะวัตถุ u  เท่ากับ 15 บวกเสมอ

V ระยะภาพจริง เป็นบวก 10

1/f=1/15+1/10

f= 6

ง่ายไหม